Việc Chính phủ thúc đẩy điện mặt trời tự sản tự tiêu đang tạo thêm cơ hội cho các doanh nghiệp tham gia chuỗi giá trị năng lượng. Với nền tảng sản xuất tấm pin và phát triển dự án điện mặt trời, Create Capital Việt Nam (CRC) có cơ sở để tiếp cận nhu cầu sử dụng điện tại chỗ, gắn với yêu cầu về chất lượng thiết bị và hiệu quả vận hành.
Chính sách thúc đẩy nguồn điện tại chỗ
Theo thông tin Chính phủ công bố ngày 22/10/2026, Thủ tướng yêu cầu đẩy nhanh điện mặt trời mái nhà tại hộ gia đình, công sở và cơ sở sản xuất, kinh doanh; đồng thời khuyến khích kết hợp hệ thống lưu trữ năng lượng BESS. Định hướng này nhằm tăng khả năng tự chủ nguồn điện tại chỗ và giảm phụ tải giờ cao điểm. Các địa phương được yêu cầu hoàn thành ban hành chính sách hỗ trợ hộ gia đình trong tháng 12/2026. Đây là nhiệm vụ được giao, chưa đồng nghĩa mọi địa phương đã có mức hỗ trợ cụ thể.
Trước đó, Điều chỉnh Quy hoạch điện VIII theo Quyết định 768/QĐ-TTg ngày 15/4/2025 đã ưu tiên điện mặt trời tiêu thụ tại chỗ trên mái nhà dân, công trình thương mại, nhà xưởng và khu công nghiệp. Định hướng này tạo cơ sở dài hạn cho việc đưa nguồn điện tái tạo đến gần nơi sử dụng.
Có thể thấy, điện mặt trời mái nhà đang được đặt trong bài toán rộng hơn về bảo đảm cung ứng điện, huy động nguồn lực xã hội và nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng.
Cơ chế điện dư được mở rộng, tự tiêu thụ vẫn là trọng tâm
Nghị định 243/2026/NĐ-CP, có hiệu lực từ ngày 26/6/2026, sửa đổi một số nội dung của Nghị định 58/2025/NĐ-CP. Theo đó, tỷ lệ điện dư được mua bán theo thỏa thuận được nâng từ 20% lên không quá 50% sản lượng điện phát tại đầu ra theo cường độ bức xạ. Đến hết năm 2030, hai bên có thể thỏa thuận tỷ lệ cao hơn nếu đáp ứng điều kiện tiếp nhận và vận hành an toàn lưới điện.
Cơ chế này giúp tăng tính linh hoạt, nhưng không có nghĩa mọi hệ thống đều được bán toàn bộ điện dư. Với doanh nghiệp, phương án đầu tư vẫn cần dựa trên nhu cầu sử dụng tại chỗ và điều kiện áp dụng của từng dự án.
Hiệu quả bắt đầu từ nhu cầu sử dụng điện
Theo khuyến nghị được EVN công bố, cơ sở sản xuất, kinh doanh sử dụng nhiều điện ban ngày có điều kiện thuận lợi để khai thác điện mặt trời trực tiếp. Công suất lắp đặt cần được xác định từ dữ liệu tiêu thụ, thay vì chỉ dựa vào diện tích mái.
Về mặt triển khai, điều này đặt ra yêu cầu khảo sát đồng bộ giữa phụ tải, điều kiện công trình và phương án vận hành. Một hệ thống phù hợp cần cân bằng được sản lượng tạo ra, khả năng sử dụng và chi phí trong suốt vòng đời.
BESS có thể hỗ trợ khi thời điểm phát điện và sử dụng điện không trùng nhau. Tuy nhiên, lưu trữ làm tăng vốn đầu tư ban đầu và cần được đánh giá riêng; không phải công trình nào cũng cần lắp đặt.
CRC trước cơ hội phát triển thị trường trong nước
Theo hồ sơ doanh nghiệp, CRC tham gia lĩnh vực năng lượng mặt trời thông qua sản xuất tấm pin, phát triển và vận hành dự án, đồng thời giới thiệu năng lực cung cấp dịch vụ EPC. Nền tảng này tạo điểm kết nối giữa thiết bị và nhu cầu triển khai hệ thống điện tại công trình.
Từ góc nhìn thị trường, chính sách thúc đẩy tự sản tự tiêu có thể mở thêm cơ hội cho CRC trong cung ứng tấm pin và tham gia các dự án phục vụ nhu cầu điện của doanh nghiệp. Đây là dư địa cần được chuyển hóa bằng chất lượng sản phẩm, thiết kế phù hợp, tiến độ thực hiện và dịch vụ vận hành.
Sự kết nối giữa sản xuất thiết bị và kinh nghiệm dự án cũng có ý nghĩa đối với việc phát triển giải pháp. Yêu cầu thực tế từ công trình giúp doanh nghiệp hiểu rõ hơn về hiệu suất, độ bền và chi phí bảo trì, qua đó lựa chọn phương án phù hợp với từng nhóm khách hàng.
Trong giai đoạn thị trường được thúc đẩy bởi chính sách, cơ hội dài hạn của CRC cần gắn với năng lực thực hiện và hiệu quả có thể đo lường. Đó là cơ sở để phát triển hoạt động năng lượng theo hướng bền vững, đồng thời đóng góp vào khả năng chủ động nguồn điện của doanh nghiệp và nền kinh tế.
